Proje Öncesi Kalite Süreçleri: İşe Başlamadan Önce Kurulması Gereken 10 Başlık

LinkedIn’de yayınladığım “Projede Kalite: Saha Deneyimlerim” bülteninde konuyu projenin üç aşaması üzerinden kurguladığımı söylemiştim: proje öncesi, proje esnasında ve proje sonrası.

Bu yazı ilk aşamayla ilgili. Proje öncesi, kalite tarafında en çok kısa geçilen ama sonradan en pahalıya patlayan aşama. Aşağıda bu aşamada ele aldığım on başlığı ve her birinde neden önemli bulduğumu yazdım.

1. Şartname, sözleşme ve tasarımın netleştirilmesi

Projenin kalite kontrol süreçleri sözleşmeyle başlar. Şartname, sözleşme ve tasarım birlikte okunmadan hangi kontrolün zorunlu, hangisinin tercihe bağlı olduğu bilinemez.

•             Sözleşmenin netleştirilmesi

•             Şartnamenin netleştirilmesi

•             Tasarımın netleştirilmesi

Aralarındaki çelişkilerin veya eksikliklerin bu aşamada yazılı hale getirilmesi, sorunların ortaya çıkmasını engeller.

2. Faaliyetlerin tanımı

Projede kalite planlaması iş kapsamının tanımıyla başlar. Üreticinin kabiliyetleri ile gerekliliklerin uyumlu olup olmadığı, süreç başlamadan netleşmelidir.

Ek olarak aşağıdaki soruların da cevapları net olmalıdır:

•             Hangi imalat basamakları var? Döküm, talaşlı imalat, kaynaklı imalat, kaplama, boya

•             Hangi parçaların imalat süreçleri kritik? Titreşim altında, dinamik ve statik yüklere göre önem sırası verildi mi?

•             Hangi aşamalar önemli? Aşamaların belirlenmesi ve üreticinin altyapı yeterliliği

Kapsam netleşmeden hazırlanan kalite kontrol planı sahada mutlaka eksik kalır.

3. Uygulama standartları

Hangi imalata hangi standardın uygulanacağı baştan netleşmeli. Aynı projede farklı ekipmanlar farklı standartlara tabi olabilir.

Standartlar, kapsam aralıklarının ve sistemin belirlenmesi için gereklidir ve yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır.

Standart seçimi muayene yöntemini, kabul kriterini ve personel yeterliliğini doğrudan belirler. Proje devam ederken yapılan standart değişikliği en pahalı kararlardan biridir.

Sık başvurulan standartlar: EN 1090, EN ISO 3834, EN ISO 5817, ISO 9001, EN 10204, ISO 9712, ISO 17637, ASME Sec. IX

4. Personel süreçleri ve istenilen gereklilikler

Proje yöneticisi, kalite kontrol yetkilisi, kaynakçı, NDT ve muayene personelinin yeterliliği işe başlamadan onaylanmışsa süreç daha sağlıklı ilerler.

Sertifikasyon tek başına yeterli değildir; ancak gerekliliklerin sağlandığı konusunda yol gösterir. Sertifikanın geçerlilik tarihi de takip edilmelidir.

Yetkisi olmayan kişinin yaptığı işin kaydı da onayı da geçersizdir.

5. Yapılması gereken muayene ve testler

Her muayene ve test için üç şeyin baştan netleşmesi gerekir:

•             Yöntem

•             Oran

•             Kabul kriteri

Üçünden biri eksikse muayene sahada tartışmaya açık hale gelir.

6. Malzeme ve izlenebilirlik süreçleri

Kullanılacak malzemenin işveren tarafından belirlenmesi, sürecin daha sağlıklı ilerlemesine olanak sağlar. Ek olarak izlenebilirlik için:

•             Ekipman türüne ve işveren talebine göre malzemenin sertifikası, döküm numarası ve işaretlemesi ürünle birlikte yürümelidir.

•             Kesim ve imalat sırasında işaret transferi yapılmazsa izlenebilirliğin ispatı riske girer.

İzlenebilirlik zinciri:

Malzeme (döküm / heat no) → Sertifika → Kesim → İşaret transferi → İmalat → Ürün kaydı

7. Kalite kontrol düzenlemeleri

Muayeneyi kimin yapacağı, ziyaret süreçleri (%100 kontrol, ara kontrol), hangi aşamada hangi tarafın hazır bulunacağı ve bildirimin kaç gün önceden gideceği önceden yazılır.

Gerekli görülüyorsa ikinci ve üçüncü taraf kontrollerinin kapsamı ve detayları netleştirilmelidir.

8. Taşeron değerlendirme ve gereklilikler

Taşeronun yeterliliği işe başlamadan değerlendirilir: ekipman, personel, önceki iş kayıtları ve kalite sistemi. Bu değerlendirmenin proje öncesinde sözleşmede yazılı olarak kayıt altına alınması önerilir.

Taşerona devredilen iş, sorumluluğun devredilmesi anlamına gelmez. İşveren talebine göre gereklilikler belirlenmeli ve taşeron sözleşmesine de yazılmalıdır.

9. Uygunsuzluk süreçleri ve resmi yazışmalar

Proje esnasında açılacak uygunsuzluklara ait süreçler net mi?

•             NCR ve DÖF formatları

•             Uygunsuzluk yetkileri: kim açar, kim kapatır?

•             İşverenin ret kapsamı ve yaptırımları belirgin olmalıdır

10. ITP kapsamı ve onay süreci

ITP (Inspection Test Plan), projenin imalat süreçlerinde kapsam ve yetki aralıklarının belirlendiği bir şemadır. Buraya kadar konuşulan başlıkların tabloya dökülmüş halidir.

Kim hangi testte bulunacak, hangi kalite kaydı tutulacak, hangi dokümantasyon istenecek — hepsi burada netleşir.

Kapsam belirlendikten sonra müşteri ve üçüncü taraf onayına sunulur.

 Linkedin paylaşımıma ait linke buradan ulaşabilirsiniz : https://www.linkedin.com/pulse/b%25C3%25B6l%25C3%25BCm-1-proje-%25C3%25B6ncesi-kalite-s%25C3%25BCre%25C3%25A7leri-ve-%25C3%25B6nemli-koray-da%25C5%259Fdemi%25CC%2587r-k0xff